Blind geloof

Er is aardig wat mis met de truth movements, lezen we plotseling bij Zapruder, die vorig jaar nog trots een 9/11 special presenteerde. Volgens auteur Antagonizer vervalt de beweging in een klassieke fout: waar ze eerst wezen op misverstanden, gaan ze vervolgens zelf theorieën aandragen die moeten verklaren wat er precies gebeurd is, waarmee ze zich schuldig maken aan speculatie en giswerk. "Vervolgens laten truthers zich door debunks en moddersmijten makkelijk verleiden tot eeuwige welles-nietes spelletjes en verdwijnt de hoofdzaak langzaam naar de achtergrond. Missie geslaagd."

Nog een ander probleem volgens de auteur: waarom ze dergelijke misstanden naar voren brengen verschilt van (sub)groep tot (sub)groep en van individu tot individu. Sommigen spreken zich uit tegen de Amerikaanse regering omtrent 9/11 omdat ze zich 'belazerd' voelen toen ze op de huidige president stemden. Weer anderen ageren tegen de regering vanuit religieuze motieven en anderen willen er gewoon een politiek slaatje uit slaan. De waarheidsbeweging is de nieuwe religie voor sommigen, aldus Antagonizer. "En ook hier geldt: blind geloof leidt tot verstarring."

Deze kritiek behoeft nuance: de meeste 'waarheidsvinders' zijn van nature lieden met een aangeboren aversie tegen alles dat macht vertegenwoordigt. Macht die tot idiote proporties wordt opgeblazen. Regeringen groeien uit tot regimes die tot doel hebben om ons te muilkorven. Landen verworden tot politiestaten. Bedrijven en hun directeuren zijn per definitie niet te vertrouwen. Wetenschappers laten zich omkopen en verdraaien feiten om subsidiestromen op gang te houden. Amerika is een land dat alleen maar op olie uit is en dus liever vandaag dan morgen Iran wil binnenvallen. En nieuwe technologieën (zoals RFID) worden aangewend om mensen te onderdrukken of te controleren. Bij complotters verandert de wereld onherroepelijk in een eendimensionale karikatuur.

Het gaat bij dus al mis bij het stellen van kritische vragen, domweg omdat waarheidsvinders helemaal niet op zoek zijn naar de waarheid, maar naar de bevestiging van hun eigen doorgeschoten achterdocht. Dat verklaart ook waarom waarheidsvinders zo snel tevreden zijn: gretig citeren ze bronnen op internet die hun vermoedens bevestigen, vaak zonder verder te zoeken.

Een mooi voorbeeld is de vermeende betrokkenheid van Marvin Bush, de broer van George Bush, bij de aanslagen van 9/11. Die bewering is louter gebaseerd op het feit dat Marvin Bush ooit commissaris was bij een bedrijf dat beveiligingsapparatuur aan het WTC leverde. Met enig speurwerk hadden de waarheidsvinders kunnen achterhalen dat het contract al enkele jaren voor 9/11 werd beëindigd. Maar die informatie wordt of niet serieus genomen, of gewoon verzwegen. Vandaar je nu nog altijd op complotsites leest dat Marvin Bush ten tijde van 9/11 de beveiliging van het WTC deed. Waarbij je je kunt afvragen of dit nog blind geloof is of moedwillige verdraaiing.