
De documentaire
Oil, Smoke & Mirrors van de Ier Ronan Doyle is in een Nederlandse
vertaling verschenen. Doyle plaatst 9/11 in een bredere context en toont het grote motief achter de aanslagen, zo heet het. De
war on terror is volgens Doyle een schijnvertoning die niets te maken heeft met terrorisme, maar alles met het bemachtigen van de laatste oliereserves. "Lijkt me heel erg lastig om dit een beetje gefundeerd te weerleggen zonder te moeten vervallen in niet-inhoudelijke retoriek," zo lezen we onlangs bij Zapruder.
Toegegeven: ongeveer tien minuten lang lijkt
Oil, Smoke & Mirrors een feitelijke documentaire over
peak oil, de hypothese dat door de groeiende olietekorten de wereldeconomie in elkaar zal storten en er steeds vaker oorlogen om grondstoffen zullen worden gevoerd.
Over peak oil kun je van mening verschillen, en in de documentaire wordt door een aantal geïnterviewden een wel erg overdreven armageddon geschetst, zeker in het licht van de zoektocht naar alternatieve energiebronnen en de door analisten verwachte
technology fix, maar soit, zo'n onderwerp is best interessant om eens nader uit te diepen.
Helaas hangt
Oil, Smoke & Mirrors van gemiste kansen aan elkaar, terwijl Doyle zich volledig tot de oorlog in Irak had kunnen beperken. Hij had al een punt kunnen maken door een tijdslijn uit te zetten die begint met de
toespraak in Londen van Dick Cheney als bestuursvoorzitter van het oliebedrijf Halliburton in 1999 (waar hij sprak over de oliebehoefte in 2010) tot aan de privatisering van de Iraakse oliemaatschappijen en de cruciale rol die de Amerikanen daarin spelen. Maar het lijkt wel alsof Doyle niet kon wachten om het onderwerp aan 9/11 te koppelen.
En laten we het dit keer eens niet hebben over de vele foutieve veronderstellingen, zoals de bewering dat de kapers springlevend zijn en andere zaken die op debunksites al vele malen zijn weerlegd. Ook niet over de interviews met twijfelachtige figuren als Webster G. Tarpley, voormalig MI5 agent
David Shayler en Christopher Bollyn.
Nee, de documentaire is om een andere reden zwak: de suggestie dat 9/11 zou zijn
georganiseerd om oliebelangen veilig te stellen. Natuurlijk waren de Amerikanen niet gelukkig met een politiek onstabiel Midden Oosten, dat tweederde van de olie levert. Maar het is veel te simpel om te veronderstellen dat je oliereserves kunt
bemachtigen door een vijandig gezind land als Afghanistan binnen te vallen, waar de oliepotentie trouwens zeer
bescheiden is, de infrastructuur gebrekkig en het politieke klimaat als gezegd wankel.
Natuurlijk is daar altijd weer het verhaal van de
UNOCAL-pijpleiding die van essentieel belang zou voor de energie-investeringen van Amerikaanse bedrijven in het Kaspische gebied. Maar die pijpleiding zou alleen gas en geen olie vervoeren en stond bovendien al niet eens meer op de
energie-agenda van Dick Cheney omdat de energiebedrijven het plan voor de aanleg ervan hadden laten varen na raketaanvallen op Afghanistan in 1999. Los daarvan werd gesproken over een pijpleiding onder de Kaspische Zee. Het vooruitzicht dat de verdreven Taliban de infrastructuur wel eens zouden kunnen saboteren is precies de reden de reden waarom de (herboren)
Trans-Afghaanse pijplijn tot nu toe maar steeds op zich laat wachten.
En zo blijven wel meer vragen onbeantwoord: waarom zouden de Amerikanen miljarden aan een bloedige oorlog uitgeven, terwijl ze voor hun oliewinning evengoed naar pakweg West-Afrika hadden kunnen uitwijken? Het transport vanuit Afrika is ook nog eens stukken goedkoper. Daarnaast is de verwachting dat andere oliesoorten zoals die uit Canadese teerzandvelden de gewone oliesoorten zullen aanvullen. Nu al worden met sterk verbeterde technieken steeds vaker grotere bewezen olievoorraden ontdekt. BP heeft vorig jaar nog gezegd dat de olievoorraden voldoende zijn voor veertig jaar. Waarom dan nu al bloed voor olie vergieten?
Daar hoor je de experts niet over. En de complotters ook niet. Die maken van het hele verhaal een karikatuur van Big Oil. De Amerikanen die zo desperaat zouden zijn vanwege hun slinkende energiebronnen dat ze een moorddadig complot beraamden. De koppeling naar 9/11 overtuigt trouwens ook al niet omdat ex-minister Andreas Von Bülow en peak oil-goeroe Richard Heinberg in de documentaire moeten erkennen dat ze de ware toedracht van 9/11 ook niet boven water hebben kunnen halen. De titel van de documentaire dekt dus aardig de lading: meer rook en spiegels dan olie.
Labels: Olie, peakoil